سەرەتا / وتار و بیروڕا / تەقینەوە گەورەکە یا گیسکەکەی هەیاسی خاس

تەقینەوە گەورەکە یا گیسکەکەی هەیاسی خاس

 دانا هەڵەبجەیی-لاهای

ئەگەر بەرواردێکی تازەترین تیۆری دروستبوونی گەردون و کونە ڕەشەکە و تەقینە گەورەکە و کوانتۆم، لەگەڵ دۆخی نەتەوەی کورد (هەرێمی کوردستان) و دروستبوونی سیستەمێکی سیاسی دادپەروەر و هاوسەنگ بکەین؛ نە ئەوەندە ئەتوانرێت بە ئاسانی راڤەیەکی ساکاری بۆ بکرێت و نە ئەوەدندەش بە سانایی و سەرپێی ئەتوانرێت تێگەیشتمان بۆی هەبێت، هەردووکیان بە جۆرێکی جود دنیادیدی بۆ ئەکرێت،،،.

جوینەوە و وتنەوەی گەندەڵاندنی دەزگاکانی حکومەت. شیعر و شانامەکانی تاوانبارکردنی یەکێتی و پارتی، پرتە وبۆڵە و بەیاننامە گرژ و مۆنەکانی ئۆپۆزسیۆن، خۆنواندن و باڵفشکردنەوەی حیزبە وردەواڵە چەکدارەکان، وە مشتومڕە بێ ئەنجام و بێ ئاکامەکانی دەموچاوە دووبارەبووەکانی سەر شاشە ئێچ دییەکان، ڕاگەیاندن و کۆنگرە ڕۆژنامەوانییەکانی وەزیرە لاڵەپەتییەکان؛ نە دۆخی سیاسی و ئابووری دانیشتوانی هەرێمیان پێ چاک ئەکرێت، نە چارەسازی قەیرانەکانی گوزەرانی خەڵک بوون و ئەبن. میللەت لەنێوان پەردەپۆشکرنی دەسەڵات و پەردەهەڵماڵینی ئۆپۆزسێۆندا گیریان خواردووە، ژیانیان لی بووتە قەوانێکی سواو و قوڕسواندنێکی ڕۆژانەی بێ فەڕ، بە دیوارە گڵییەکانیان. هەرێمی کوردستان(تەنانەت عێراقیش) لە چاوەڕێیەکی مەنگ و مەلولدان، چاوەڕێیەکی دەستەوەستان و خۆخەڵەفاندن کە هەموو چاوبەڕێی پەرچویەکی ناکاو ئەکەن، کە خۆیان و ناوچەکە سەراوژێر بێت، وە دەمداچەقیوی هەڵگەراندنەوەیەکی بنەرەتین کە ڕووبدات. گلۆربوونەوەی بەهای لیرەی تورکی و ڕیاڵی ئێرانی، پێکەوە دانولە نەکوڵانی شیعەکانی عێراق، پەشۆکاوی سونەکان، پەست و پەروازەیی حیزبە کوردییەکانی باشوور، دیالۆگی ڕۆژئاڤا و حکومەتی سوریا، خوێنساردی(باوەڕ پێنەمان)ی خەڵک بۆ وە بە هەڵبژاردن، بێچیقڵدانی ئەمریکا و ئێران وتورکیا، بەرامبەر یەک و هتد؛ ئاماژەی گۆڕنکارییەکی گەورەن لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست ئەکات. پەیام و ئاماژەکانی ئەم دۆخەی ئێستا، جگە لە بێ چارەیی و بێ ئومێدی خەڵک، هێزە سیاسییەکانیشی گەیاندوەتە ئەو بڕوایەی کە کار لە دەستی ئەواندا نەماوە و ئەوەندە پارچە وپەرتەوازە بوون، کە ئەتوانم بڵێم مەحاڵە ئیتر نیشتمان و نەتەوە و ئاینیش بتوانێت هاوساز و کۆیان بکاتەوە. ئەوانیش(سوودمەندانی عێراق و هەرێم) لە تونێلە تاریکەکان گیریان خواردووە، نە پول پاوەرکەیان ئەتوانێت، دەسەڵاتی ڕەها بخاتەوە دەستیان، نە ئەشتوانن دەستبەرداری ئەو دۆلار و دەزگایە و ئەو گزی وفزییە بن، کە دەیان ساڵە کەڵەکەیان کردووە بۆ دەسەڵاتەکەیان.

کەواتە یا ئەوەتا ئەبێت میللەت وەک گیسکەکەی هەیاسی خاس، ڕۆژیک یا ماوەیەک قەڵەو و رۆژێک لاواز، ڕۆژێک تەڕوتوش و ڕۆژێک وشکەساڵی بێت، یاخود ئەوەتا لە هیچەوە ببن بە هێز و ووزە وەک تەقینەوە گەورەکە. وە بژاردەیەکی خێرای چەتونگەرا لەبەردەستی هێزە سیاسییەکان هەیە، کە ئەتوانرێت دەستپێشخەرییەکی جەسوورانەی نیشتمانیی بکەن، بە هاوکاری و پاڵپشتی ئەمریکا بڕیارێکی یەکلاکەرەوە بدەن کە دەریخەن لەگەڵ سیاسیەتی نوێی ترامپن لە ناوچەکە، وە دەستهەڵگرن لە هەژموون و بەردەسیەتی ئێران و تورکیا. چونکە ناوچەکە بەرەو ئەو کەنارە ئەڕوات کە یا ئەبێت لەگەڵ سیاسەتی ئەمریکا بێت یا نا، وە چارەنووسی حکومەتە ئانتی ئەمریکاییەکانی ناوچەکە چۆن لە هەڵوەریندان، ئاواش میللەتەکانیان توشی قەیرانی ئابوری و سیاسی و داڕمان و ئاژاوە و پاشاگەردانی ئەبێت. یاریکردنی سێرک ئاسا لە سەر پەتی نێوان جەمسەرە گەرم و ساردەکان، گەورە و بچوکەکان، ئەنجامەکەی هەر کەوتن وهەڵوەشاندن و هەڵوەڕین ئەبێت. تا کاتی ئەنجامدانی هەڵبژاردنەکانی کوردستانیش، نیشانەکانی گۆڕانکارییەکان زیاتر دەر ئەکەون. ئیتر یا وەک گیسکەکەی هەیاسی خاس مانەوەیە، یا خۆئامادەکردنە بۆ تەقینەوە گەورەکەیە، کە لە کاو و ناکاوێکدا ناوچەکە بە گشتی ئەگرێتەوە.

دەربارەی Dana Halabjeyi

هەروەها ببینە

ئەمریکاو ڕوانینی بۆ عێراق لە ئێستادا

بورھان شێخ ڕەئوف وا لە ٢مایس نزیک دەبینەوە ئەو ڕۆژەی کە ئیتر ھەموو ئەو چاوپۆشی …