سەرەتا / ئەدەبی / ئەدەبی

ئەدەبی

دەسپێک لە چیڕۆکی (دوایین شەوی مینا)ی تێکۆشەر خالید_دا

سەدیق سەعید ڕواندزی بێگومان دەسپێک لە ھەموو دەقێکدا، یەکەم ئەڵقەی گرێدانی دەقە بە خوێنەر و یەکەم دەروازەی چوونە نێو دەقیشە لە دوای ناونیشان وەک ئاماژەیەکی گشتی دەق. زۆرجار سیحری گێڕانەوەی ڕووداوێک لە سەرەتاوە، ئەو ھەستە لای خوێنەر دروست دەکات کە بە دوای ڕووداوەکان دابچێت وکەمەندکێشی بکات.واتە لە سەرەتای دەقەوە، ھەرتەنھا …

زیاتر بخوێنەوە

خوێندنەوەیەکی کورت بۆ ڕۆمانی خورمای سەر پەنجەکان

سەدیق سەعید ڕواندزی کۆمەڵناس وزانای ناوداری عێڕاقی(عەلی وەردی) لە کتێبی وانەکانی ژیانمدا، کە بیرەوەرییەکانی خۆیەتی و تیایدا باسی کۆمەلگەی عێڕاقی لە سەرەتاکانی سەدەی ڕابردوودا دەکات، ھەروەھا لە گەلێک لە کتێبەکانی دیکەشی، باسی کەسییەتی تاکی عێراقی دەکات و ڕەھەندە کۆمەڵایەتییەکانی دەردەخات. بە بڕوای ئەو کۆمەڵناسە، تاکی عێڕاقی تاکێکی دووفاقییە ولە زۆربەی …

زیاتر بخوێنەوە

چەوسانەوەی زەکیە لە ژێر سایەی (زۆَڵبوون، شێتبوون، مێبوون)

لە ڕۆمانی (لە بەرزایی شوراکانەوە) یاسین برایم بۆ چوونە نێو باسەکە، ھەر لەخودی ناونیشانەکە، ژمارەیەک لێکدانەوە و شرۆڤەکردنی دەوێت ئەگەر لە دیدی کۆمەڵناسی و دەرووناسی سەیر بکەین. چەندین تیۆری جیاواز دێنە بەردەمان، قسەکردن لە ھەر لایەنێک، پرسیار و وڵامی جیاواز دەستمان دەکەوێت. بۆیە ئەم چەمکانە لە چەند پەیڤێکی کورت ئاماژەی …

زیاتر بخوێنەوە

لە بەندەری بەرمۆداوە بۆ زمانی باڵندەم دەزانی

داکشانی شیعریی لای کەژاڵ ئەحمەد سەدیق سەعید ڕواندزی ئەزموونی شیعریی،ئەزموونێکە لە گۆڕاندایە. کاتێ شاعیرێکیش ھیچی نوێی پێ نامێنێ بۆ وتن، یاخود ئەزموونە شیعرییەکەی لە جێی خۆی وەستا، ئەوا جاری مەرگی خۆی دەدات. خولانەوە لە بازنەی شیعرو زمانێکی دیاریکراودا، ناتوانێت گوتارێکی دیکەی شیعری جیاواز بێنێتە ئاراوە. یەکێک لەو ڕەگەزە شیعرییانەی وایکرد …

زیاتر بخوێنەوە

لە ژووانەوە بۆ دابڕان لە شیعری بەیەکگەیشتنێکی دڵزار_دا

سەدیق سەعید ڕواندزی زمان، یەکێکە لە ڕەگەزە سەرکییەکانی شیعر. ھەروەک مالارمێی شاعیری جیھانیش دەڵێت:(شیعر تەنھا زمانە). بێگومان زمان لێرەدا ڕەھەندێکی دیکەی ھەیە. چونکە ئەگەر زمانی شیعری ھەمان زمانی ئاسایی دەربڕین بوو، ئەوا جیاوازییەک نامێنێتەوە لە ڕووی فۆڕمی زمانەوە. زمان لە شیعردا،وێنەی ھونەری، واتا،شیعرییەت و چێژو ئستاتیکایە. ئەوە گرنگ نییە زمانی …

زیاتر بخوێنەوە

کە ڕۆماننووس بێ ئاگا دەبێت لە مێژوو!

کە ڕۆماننووس بێ ئاگا دەبێت لە مێژوو! ڕۆمانی(من تامەزرۆی خۆشەویستیم بە نموونە) سەدیق سەعید ڕواندزی لە دوای ڕاپەڕینەوە بەگشتی و لەم ساڵانەی دواییش بە تایبەتی، ژمارەیەکی زۆر لە ڕۆمان کەوتوونەتە بەر دیدەی خوێنەران. بەشێکی یەکجارکەمیان لێ دەرچێت، دەنا زۆربەی ئەو ڕۆمانانە نەخوێنراونەتەوە و پشت گوێ خراون. ئەم پشتگوێ خستنە، پەیوەندی …

زیاتر بخوێنەوە

هەمیشە جەللادو هەردەم قوربانی

نووسینی: یوسف عزەدین رۆبێرت هاینلین لە رۆمانى(Tuunel in the sky)دەیەوێت وەڵامى ئەو پرسیارە بداتەوە کە ئاخۆ دڕندەترین ئاژەڵ کامەیە؟دیارە وەڵامەکەشى ئەوەیە کەدڕندەترین ئاژەڵ مرۆڤە؛مرۆڤێک کە بەدرێژایى مێژوو گەورەترین جەللادى ئاژەڵان بووە و بێ پرسیارکردن هەموو تەکنیکەکانى ئەشکەنجەدان و کوشتن و سەربڕین و کەوڵکردنى لەسەر ئاژەڵان تاقیکردۆتەوە. زۆرێک لە بیرمەندان و …

زیاتر بخوێنەوە

دیدێکی ڕەخنەیی بۆ کتێبی- لەبومەلێڵەوە بۆ زەردە پەڕ

سەدیق سەعید ڕواندزی بێگومان، لێکۆڵینەوە لە مێژووی سەدەیەکی ناوچەیەک لە ھەر بوارێکەوە بێت بە تایبەتیش ئەدەبیات، کارێکی سەختە و وردەکاریی و لێکۆڵینەوە و ساغکردنەوەی مێژوویی بە بەلگەوە دەوێت. چونکە سەدەیەک، سەد ساڵ دەکات و بەلایەنی کەمەوە لە ماوەی ئەو مێژووەدا ھەر دەقێکی ئەدەبی نووسرابێت، دەبێت ئاماژەی پێ بکرێت. ئەمە لەلایەک، …

زیاتر بخوێنەوە

ساتەکانی نێوان مەرگ و ژیان لە ڕۆمانی شورەییدا

سەدیق سەعید ڕواندزی ڕۆمانی شورەیی، چیرۆِکی توندوتیژی ئیسلامییە توندڕۆکانی بەنگلادیش بەرامبەر ھیندۆسەکانی ئەو وڵاتە بەگشتی و خێزانێکی ھیندۆسیش کەلە شاری تیکاتۆلی دەژین بە تایبەتی دەگێڕێتەوە. چیڕۆکێک کە ھێمای دڵڕەقی و شکاندنی شکۆی مرۆڤ و بێ بەھا کردنیەتی، لە پەراوێزی ناسنامەی ئایینی.سەرەتای ڕووداوەکانی ئەم ڕۆمانە بە ڕووخاندنی مزگەوتێک لە وڵاتی ھیندستانەوە …

زیاتر بخوێنەوە

مجروم… شاعیر و فەرمانبەر و پیشەزان

یاسین برایم زۆر جار دەوترێت کورد شاعیری زۆرن، ڕەنگە دیوێکی ئەم قسەیە ڕاست بێت ، جێگای شانازییە ، کاروانی خوێندەواریی و زانست و رۆشنبیری و ئەدەب لە سەر دەستی شاعیران و زانا و مەلا و شێخەکان دەستی پێکردووە و مێژووی ئەدەبی کوردیان زەنگین و بەرھەمدار کردووە. زۆر شاعیریش بە شیعرەکانیان …

زیاتر بخوێنەوە

زمانی پەشیمانی لە کۆمەڵە شیعری زمانی باڵندەم دەزانی

سەدیق سەعید ڕواندزی ھەموو دەقێکی ئەدەبی،زادەی زەمەن و شوێنێکی دیاریکراوە.ئەگەر دەق بەرھەمی بیرکردنەوە و دنیابینی نووسەربێت لە ھەڵومەرجێکی دیاریکراودا، ئەوا نووسەریش وەک مرۆڤێک لە زەمەن و شوێنێک دەژیت و لە بەریەککەوتندایە لەگەڵ واقیع و دەوروبەر.لەم ڕوانگەیەشەوە، دیاردەکانی دەوروبەری دەبنە جێگەی تێڕامان و بیرکردنەوە کە دواجار ئەمەش لە دنیابینی نووسەردا ڕەنگدەداتەوە. …

زیاتر بخوێنەوە

لەدایکبوونی دووەم وەھمێک بەناوی ڕۆمان

سەدیق سەعید ڕواندزی لەم ساڵانەی دواییدا، نەریتێکی نامۆ لە دنیای ئەدەبی ئێمەدا دەرکەوتووە و بەداخەوە خەریکە دەبێتە دیاردەیەک، کە ئەویش نووسینی بە ناو ڕۆمانە لەلایەن کەسانێکەوە کە ھیچ ئەزموونێکی نووسینی ڕۆمان و ھیچ شارەزایەکییان لە ھونەری نووسینی ڕۆمان نییە.بگرە وادەزانن گێڕانەوەی ڕووداوێک، یانیش ئەندێشەسازیی و فەنتازیایێکی نێوخەیاڵییان، بەسە بۆ ئەوەی …

زیاتر بخوێنەوە

کتێبی من ئەمەم و دیدێکی کورتبینانە بۆ پرسی ژن

سەدیق سەعید ڕواندزی نکۆڵی لەوە ناکرێت کەلە دنیای ڕۆژھەڵات بە گشتی و کوردستانیش وەک بەشێک لەو جوگرافیایە،ھەمیشە ڕەگەزی مێ، وەک بوونەوەرێکی لاوازو کاڵایەک لە خزمەت پیاودا لە دیدگای بە شێکی زۆری تاکەکانەوە دەبینرێت.بەڵام ئەوەی لێرەدا گرنگە بخرێتە ڕوو ئەوەیە، کە نابێ ئەو دیدگایە وەک ڕوانێنێکی گشتی کۆمەلگا لەلایەن ژنانەوە تەماشا …

زیاتر بخوێنەوە

هەمیشە لە سێبەردا

هۆمەر نۆریاوی نێوەڕاستی هەفتاکانی هەتاوی(نەوەدەکانی زایینی)بوو کە یەکەمین بەرهەمی شیعریی “فەرید زامدار”م بەردەست کەوت. ئەم بەرهەمە شیعرییە،هیچ ناونیشانێکی لەسەر نەبوو هەر بۆیە بە دەفتەرە شیعری “بێ ناونیشان”ناوی دەرکرد و ساڵی 1990 بڵاو بووەوە. ئەو سەردەمە نازانم هۆکار چبوو ئەوەندە سەوداسەری خوێندنەوەی شیعری نوێ بووم. شتێک لە دەروونەوە بەردەوام هانی دەدام …

زیاتر بخوێنەوە

نوێکارێکی چیڕۆکی کوردی لە کتێبێکدا

ڕانانی/سەدیق سەعید ڕواندزی چیرۆِکی کوردی لە سەرەتای سەرھەڵدانییەوە کە مێژووێکی زۆر کۆنی نییە بە مانا ھونەرییەکەی لە ئەدەبی کوردیدا، تاکو ئێستا ھەڵگری سیماو خەسڵەتی ھونەری جیاوازە کە بە پێی قۆناغەکانی پێشکەوتنی گۆڕانکارییان بەسەر داھاتووە. بەڵام سەرەتای ھەفتاکانی سەدەی ڕابردوو،بە قۆناغێکی تازەی گەشەکردنی چیڕۆکی کوردی لە ڕووی فۆڕم و ناوەڕۆک و …

زیاتر بخوێنەوە