پڕۆسەی هاوسەرگیری، بریتی یە لەوەی كە ئەو ژن و مێردە تا دوایین ڕۆژانی ژیانیان بەیەكەوە لە ژیانێكی خۆشدا بژین و نەوەیان لێ بكەوێتەوە، ئەم پڕۆسەیە بریتی یە لە پڕۆسەیەكی دوورو درێژ كە لە نێوان ئەم دوو تاكەدا ژیانی لەسەر بەندە،

پڕۆسەی هاوسەرگیری، بریتی یە لەوەی كە ئەو ژن و مێردە تا دوایین ڕۆژانی ژیانیان بەیەكەوە لە ژیانێكی خۆشدا بژین و نەوەیان لێ بكەوێتەوە، ئەم پڕۆسەیە بریتی یە لە پڕۆسەیەكی دوورو درێژ كە لە نێوان ئەم دوو تاكەدا ژیانی لەسەر بەندە،

گومانی تێدا نیه‌‌ ئه‌وه‌ی حه‌زبكات خێزانی هه‌بێت و دروستی بكات ، حه‌زیش به‌وه‌ ئه‌كات كه‌ خێزانه‌كه‌ی سه‌ركه‌وتوو بێت و به‌خته‌وه‌ربێت هه‌تا سه‌ر. له‌م سه‌رده‌مه‌دا كه‌ تێك چوون و هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی خێزان و جیابوونه‌وه‌ی هاوسه‌ره‌كان و شێواوی ده‌روونی زۆر بووه ، پێویسته‌ له‌سه‌ر ژن و مێردی دڵسۆز زیاتر كاربكه‌ن بۆ پارێزگاری كردن له‌ ژیانی هاوسه‌ریان  وه‌ بۆ هێنانه‌دی ئه‌م مه‌به‌سته‌ش پێویسته‌ هه‌موو توانا و شاره‌زایی و لێهاتویی خۆیان بخه‌نه‌ گه‌ڕ ، وه‌ لێره‌دا ئاماژه‌ به‌ هه‌ندێ خاڵی گرنگ ئه‌كه‌ین بۆ هێنانه‌دی به‌خته‌وه‌ری هه‌تایی خێزان : 

كەم نین ئەوپیاوانەی كە تا لەكوردستان بوون هەرچی توانایان هەبوو،هەموو هەوڵێكیاندا، چی پارەو پولیان هەبوو، هی خۆیان و خێزانەكانیشیان بەخەرجیاندا تا بگەنە ئەوروپای بەهەشتی سەرزەمین، لێرەش لە كوردستان، دایك و باوك و ژن و منداڵەكانیان بە یەكجارەكی لەبیركرد، ئەمجۆرە بەسەرهاتانە راستە تاڵ و سوێرن، راستە بەئێش و ئازارن و زۆر سەیرو نامۆ دێنە بەرچاو و زەین، بەڵام راستەقینەشن و لێرە لەم وڵاتەدا روویانداوە، ئەم بەسەرهاتەش بەسەرهاتی سەر هەڵگرتنی پیاوێكی خاوەن ژن و سێ منداڵە، كە دوای سێزدە ساڵان لە بەجێهێشتنیان كەچی ئێستاشی لەگەڵدا بێت ئاوڕی لێنەدانەوە و خۆی نەكردەوە بە خاوەنیان چۆن رۆیشت و بەجێیانی هێشتن هەر ئاوا رۆیشت.

كێشه‌ی سه‌ره‌كی له مه‌سه‌له‌ی هاوسه‌رگیری و خۆشه‌ویستیدا  تێگه‌یشتنی هه‌ڵه‌یه له مه‌فهومی خۆشه‌ویستی  . گه‌ر خۆشه‌ویستی ( گڕوتینی ئه‌شق و سۆزو ئه‌ندێشه‌ ) بێت ئه‌ی هاوسه‌رگیری چییه ؟

ئا : فایلی كۆمەڵایەتی : رۆژانە هەواڵی چەندان كارەساتی مەرگئامێز دەبیستین، كە بەهۆی قسەیەكی بچوكی هەڵبەستراوو تۆمەتێكی دوور لە راستی دێتە ئاراوە‌و زۆرینە قوربانیەكانیش تەنها ئافرەتن. ئەوەی لە كوردەواریدا پێی دەگوترێت بوختان، رەنگە لای زۆربەمان تەنها قسەیەكی زارەكی‌و سادەبێت بێتە گوێ، بەڵام ناواخندا، لەمێژووی دوور نزیك‌و ئێستاشدا، لێكەوتەكانی تراژیدیای گەورەو خەمهێنەرن.

ڕەسوڵ بۆسكێنی:   زۆر جار باس لە بارودۆخی ژیانی ئافرەتی كورد كراوە و بەشێك لایان وایە پێویستە ئافرەتی كورد لەم بازنەیە بێتەدەر و هەوڵی پێشخستنی بدرێت، هەندێكیش ترسی ئەوەیان هەیە ئەم هاتنە دەرە زیان بە داب و نەریت و لایەنی دینیمان بگەیەنێ‌، بۆیە پێویستە چاو لە ڕەفتاری دەوروبەر و هاودینەكانمان بكەین و ئەوەی هەیە بیپارێزین، بەڵام هەركەس بەووردی سەرنج بدات دەبینێ‌ بەدرێژایی مێژوو ڕەوشی ژیانی ئافرەتی كورد زۆر لە نەتەوەكانی دراوسێ‌ ی كورد جیاواز بووە، ژنی كورد هەمیشە لەتەك پیاودا بە یەكسانی ژیانیان گوزەراندووەو لە ڕووی دەركەوتنەوە جیاوازیەكی ئەوتۆی لەگەڵ پیاوی هاو ڕەگەزی دا نەبووە. سەرەتا بە هۆی ژیانی كۆچەری و ئاژەڵداری، دواتریش كشت وكاڵ و كاری دەشت لە وڵاتی كوردەواریدا لەم ڕووەوە پیاو پێویستی بە ئافرەت هەبووە كەوا هاوكار و هاودەمی بێت لە دەشت و دەر لە كاروباری ڕۆژانەی دا لە دروێنە و گێرە و كێشە و خەلە و خەرمان و ئاژەڵداری و میوە ڕنیندا شان بە شانی پیاو لە كاردابێ‌.

بەخشانی تەمەن چل ساڵ، کە لەبەردەم دەرگای مسوڵتان موزەفەرەدینی کۆکبەری لەناوەڕاستی شاری هەلێر لەچاوەڕوانی ئەوەدا وەستابوو سەرپەرشتیارانی ئەم شوێنە دەرگای بۆ بکەنەوە، گوتی:"بەردەوام سەردانی ئەو مەرقەدە دەکەمء بۆ(30)ساڵ دەبێت دانەبڕاوم لێی، چونکە یارمەتی داوم لە منداڵ بوون". پەخشان درێژەی پێدەداو دەڵێت:" تا ماوەیەکی زۆر دوای شووکردنم منداڵم نەدەبوو، تا وایلێهات مێردەکەم خەریک بوو تەڵاقم بدات، بەڵام دوای ئەوەی لەگەڵ دایکم سەردانی مەرقەدی سوڵتان مزەفەرمان کرد، هیوایەکەم هاتەدیء حەوت منداڵم بوو، نۆبەرەکەیانم ناونا (سوڵتان)، لە خۆشەویستی سوڵتان موزەفەری کوکبەری، لەو ساتەوە بەردەوام سەردانی ئێرە دەکەمء خواردن بەسەر زیارەتکەرانی دابەش دەکەم ئەویش بەگوێرەی توانامء تا ماویشم سەردانی دەکەم".